نقش مرتضوی: امنیت زیر چتر جنایت

یلدا آراسته

۱۹ بهمن ۱۳۸۸

شبکه جنبش راه سبز(جرس): حسن کامران نماینده اصفهان صبح امروز بخشی از نطق  خود را به «بحث درباره دادستان سابق تهران» اختصاص داد و با اشاره به گزارش مجلس از حوادث پس از انتخابات گفت: با توجه به گزارش تفحص مجلس، اسنادی از کهریزک و فروش سوالات کنکور موجود است که نشان از نقش دادستان سابق تهران دارد.

وی بی آنکه از سعید مرتضوی نامی ببرد، ادامه داد: او یک متهم است و دادگاه باید اتهامات آن را بررسی کند.

با این سخنان کامران، برای چندمین بار،قوه قضائیه  بعد از آنکه مرتضوی توسط هیات تحقیق و تفحص مجلس متهم اصلی جنایات کهریزک شناخته شد ،در خصوص برخوردش با او مورد انتقاد قرار گرفت .

کامران در ادامه سخنانش ضمن ابراز گلایه  ادامه داد: توقع نداشتیم که دولت به ایشان [مرتضوی] منصب جدید بدهند!

نام کهریزک این روزها دیگر با نام سعید مرتضوی گره خورده است؛

فردی که اگرچه یکی از جوانترین مسوولان قضائی نظام بود، ولی رد پایش در بسیاری از فجایع سالهای اخیر به چشم می خورد.

او کیست ؟

سعید مرتضوی سال 1346 در شهرستان میبد به دنیا آمد.  سال 1365 کارش را در قوه قضائیه آغاز کرد. پس از چندی به شهربابک رفت و به عنوان دادیار در این شهر مشغول به کار شد در  سن نوزده سالگی دادیار شد و پس از نه ماه در سن بیست سالگی به مقام ریاست دادگاه حقوقی دو مستقل رسید. او پنج سال رئیس دادگستری این شهر در استان کرمان بود. در همین دوره، مرتضوی توسط معاونت سیاسی قوه قضائیه به کار گرفته شد.مرتضوی پس از ورود به تهران در سال 1373 رئیس شعبه 9 دادگاه عمومی تهران شد و مدتی بعد به شعبه 34 مجتمع قضایی ویژه کارکنان دولت منتقل شد. پس از آن قاضی مرتضوی به شعبه 1410 رفت، این شعبه مختص تخلفات مطبوعات بود.

او 120 نشریه را در طول هشت سال توقیف کرد.

چهارم و پنجم اردیبهشت 1379 و به دنبال ترور سعید حجاریان و کنفرانس برلین  مرتضوی 18 نشريه را  توقیف کرد.

بسیاری از مدیران و نویسندگان مطبوعات کشوردر بهار 1379 با حکم وی بازداشت شدند.

یکی از مهم ترین پرونده های قاضی مرتضوی مرگ مشکوک  زهرا کاظمی، عکاس ایرانی - کانادایی بود که در تیرماه سال 1382 پس از  دستگیری در حین عکاسی، توسط مرتضوی بازجویی شد و در حین بازجویی بر اثر  ضربه مغزی کشته شد.

کهریزک کجاست ؟

سوله کهریزک  بازداشتگاهی در شهر سنگ از توابع شهرری استان تهران است که در دوران فرماندهی قالیباف بر نیروی انتظامی تاسیس شد و در عملیات‌های مختلف از جمله تخریب محله «خاک سفید» مورد استفاده قرار گرفت  . این بازداشتگاه تا  تابستان امسال چندان شناخته شده  نبود اما در جریان اعتراضات بعد از انتخابات ریاست جمهوری شهرت جهانی پیدا کرد.

در ۶ مردادامسال  پس از مرگ محسن روح‌الامینی، این بازداشتگاه به دستور آقای خامنه‌ای به دلیل آنچه که « نداشتن استانداردهای لازم برای نگهداری زندانیان »  بود بسته شد .

گزارش ها از منابع مختلف حاکی از جنایت هایی در این بازداشتگاه بود که پیش از آن هیچ گاه در دولت جمهوری اسلامی سابقه نداشته است .

رازی که بر ملا شد

مهدی کروبی در نامه ای به علی اکبر رفسنجانی ضمن تذکر نسبت به رفتاری که با مردم در تجمعات می شد صراحتا به شکنجه های افراد رها شده اشاره کرد و  اخبار فجایع  کهریزک بالاخره از زبان یکی از چهره های سیاسی  تائید شد و از حد شایعه فراتر رفت.  وی در نامه خود آورد :

«آنچه در این میان مطرح است در خصوص برخی از رفتارهای [...] است که اگر به‌طور متواتر از افراد مختلف که در روزهای اخیر آزاد شده‌اند، نشنیده بودم، باورشان حداقل برای من و شما که در طول قریب به نیم قرن سردی و گرمی روزگار را چشیده‌ایم سخت بود. از برخوردهای خشن و بی‌محابا، آنچنان که بعد از گذشت قریب به 40 روز همچنان اوضاعشان غیرعادی است و عوارض آن روی بدنشان قابل مشاهده است. هتاکی و ابراز دشنام و فحاشی رکیک به افراد و نوامیس بازداشت‌شدگان و مردمی که برای نماز جمعه آمده بودند صورت گرفت. رفتارهایی که در فرهنگ دینی و اسلامی هیچ یک از گروه‌ها جایی ندارد و نشان‌دهنده آن است که افرادی برای این کار استخدام شده‌اند که حتی با اصول بدیهی اسلام آشنایی ندارند و البته شایعاتی نیز مطرح شده که فعلا به آن نمی‌پردازم."به دنبال این افشاگری بود که  مجلس   پيشنهاد مصطفي کواکبيان عضو فراکسيون خط امام(ره) را برای تشکیل   هیات  تحقيق و تفحص از وضعيت بازداشتگاه ها در کميسيون حقوق و قضايي  تائید کرد .

موج خبرهایی از تجاوز جنسی و دیگر شکنجه های غیر انسانی به  جایی رسید که بخش خبري 20:30 كه به تهيه و انتشار اخبار يكسويه شهرت دارد ،‌در اقدامي نادر ،‌ گزارشي نسبتاً‌ مفصل از بازداشتگاه كهريزك و جنايت هاي صورت گرفته در آن را پخش کرد به گونه اي كه اين بخش خبري كوتاه ،‌اين بار تا دقايقي بعد از ساعت 21 نيز ادامه يافت.

در اين گزارش ،‌ براي اولين بار تصاويري نزديك از بيرون و درون بازداشتگاه مخوف كهريزك به نمايش در‌آمد كه نشان مي داد ،‌اين مكان ، نه يك بازداشتگاه متعارف كه مجموعه اي از سوله ها و بناهاي احداث شده در يك محيط بياباني بوده است .

تکذیب و انکار

با انتشار عمومی  اخبار کهریزک اما  برخی از سران نظام آن را امری کوچک خواندند.

سرداراحمد رضا رادان، جانشین فرماندهی نیروی انتظامی فحایع زندان کهریزک را "یک اشتباه کوچک" خواند.

غلامعلی حدادعادل، نماینده اصولگرای مجلس هفتم نیز در این خصوص   گفت: باید مراقب باشیم تا  این ماجرا که 3 نفر در کهریزک مرده‌اند به مساله اصلی تبدیل نشود.

اسماعیل احمدی مقدم فرمانده نيروي انتظامي كشور نیز اظهار داشت : موضوع بازداشتگاه كهريزك به يك موضوع حاشيه‌اي تبديل شده و به نظر مي‌رسد كه برخي در تلاش‌ هستند كه آنرا بزرگنمايي كنند. وی همچنین مدعی شد که  در كهريزك به كسي تجاوز نشد و اين موضوع هرگز به اثبات نرسيد .

وی در اظهاراتی دیگر نیز گفت : بنده به عنوان مسئول ارشد پلیس و یا جانشین من (سردار رادان) در این پرونده متهم نیست و دلیلی هم ندارد، ابعاد مساله معلوم است، گزارش مجلس هم داده شد. یک تخلفی بوده درسطح یک واحد صورت گرفته است.

سید مسعود جزایری معاون فرهنگي ستادكل نيروهاي مسلح نیز در اظهار نظری آن چه در كهريزك اتفاق افتاد، راچماقی دانست که به ناحق بر سر پليس فرود می  آيد.

تقصیری که گردن گرفته نشد

سرانجام پس از ماه ها انتظار  هيات تحقيق و تفحص مجلس، تقصير اصلي را متوجه سعيد مرتضوي؛ دادستان سابق تهران  كه  به دستور رييس وقت قوه قضاييه اختيار بازداشتگاه كهريزك را بر عهده داشته است، دانست و اعلام کرد : دستور اعزام بازداشت شدگان 18 تيرماه 88 به كهريزك را مرتضوي شخصا صادر كرده بود. در اثر رفتارهاي خشونت بارماموران با بازداشت شدگان،  محسن روح‌الاميني، امير جوادي‌فر و  محمد كامراني جان باختند. این گزارش براي پيگيري بعدي به کمیسیون اصل نود و قوه قضاییه ارجاع داد ه شد.

كمتر از يک هفته بعد از این اعلام  سعيد مرتضوي، به اتهامات پاسخ گفت : هيچ گونه مسئوليتي را در رابطه با زندان كهريزك و آزار و شكنجه و قتل زندانيان در آن، نمیپذیرم.

 او در جوابیه اش آورد :

اساسا عمده مدتي كه ‌١٤٧ نفر از متهمين آشوب‌هاي ‌١٨ تير در كهريزك به سر مي‌بردند اينجانب در مرخصي لذا انتساب مطالب مورد اشاره برخي رسانه‌ها به فردي كه در ايام مذكور در مرخصي بوده اشتباهي است كه از روي غرض ورزي طراحي مي‌گردد.»

و البته اینها بعد از آن بود که در بخش هایی دیگر از این جوابیه به قانونی بودن بازداشتگاه کهریزک اشاره کرده است .

حکم تشویقی

اندکی بعد از این اتهامات و جوابیه در حالی که هنوز هیچ مرجع قضائی پاسخگویی نکرده بود مرتضوی با حکم احمدی نژاد سمتی جدید یافت.

وی به عنوان نماينده ويژه رييس جمهور و رييس ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز منصوب شد.

جامعه اسلامي دانشجويان دانشگاه‌هاي اصفهان و علوم‌پزشكي اصفهان جنبش عدالت‌خواه دانشجويي از جمله تشکل هایی بودند که در نامه هایی سرگشاده به رئیس دولت  به انتصاب سعيد مرتضوي به عنوان رئيس ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ادامه فعاليت وي در اين سمت اعتراض كردند. اما این حکم بی توجه به افکار عمومی تغییری نیافت.

در حالی که  هنوز اخباری در رابطه با قربانیان کهریزک  به گوش می رسد ، شنیده ها حکایت از بیماری روحی و صدمات جسمی جبران ناپذیر این قربانیان می دهد.

متهم اصلی این پرونده به حکم مقام دوم جمهوری اسلامی ،با حکمی جدید مشغول به کار است و شنیده ها حاکی از آن است که وی پذیرفتن پست ریاست ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز را مشروط به در اختیار گرفتن ریاست گمرک  نیزکرده بود.

حال ماهها پس از افشای فجایع کهریزک، بالاخره مشخص نشد که آمران  و مسببان فاجعه کهریزک چه کسانی بوده اند؟  این نگرانی همچنان وجود دارد که فجایع کهریزک همانند جنایت کوی دانشگاه تهران در تیر 78 در انتها به یک ریش تراش خاتمه یابد